Serwis TĹ‚umacza


Strona g?ówna arrow Lektury arrow Transkrypcja z alfabetów nie?aci?skich Make Text BiggerMake Text SmallerReset Text Size
Drukuj E-mail

Transkrypcja z alfabetów nie?aci?skich
w j?zyku angielskim i polskim




T?umacz?c teksty z j?zyka angielskiego na polski (b?d? odwrotnie), mo?na si? czasem natkn?? na s?owa czy ca?e wyra?enia pochodz?ce z j?zyków trzecich. W przek?adzie zazwyczaj powtarzamy takie elementy leksykalne bez ?adnych zmian, zachowuj?c ich status zapo?ycze? (niekiedy zaakcentowany kursyw?), cho? zdarzaj? si? oczywi?cie sytuacje, w których mo?e by? wskazane przet?umaczenie lub wyja?nienie takich obcych wtr?tów - francuskie przys?owie doskonale znane ka?demu wykszta?conemu Brytyjczykowi niekoniecznie b?dzie zrozumia?e dla Polaka, a czeskie powiedzonko w polskim tek?cie z niczym si? nie skojarzy Amerykaninowi.

Problem pojawia si?, kiedy zapo?yczenie pochodzi z j?zyka, który nie pos?uguje si? alfabetem ?aci?skim: greckiego, rosyjskiego, hebrajskiego, arabskiego, japo?skiego, chi?skiego, tajskiego... W takich wypadkach stosuje si? bowiem (równie? w odniesieniu do nazw w?asnych) transkrypcj? fonetyczn?, ta za? w polskiej i angielskiej tradycji wygl?da troch? inaczej. O tym drobnym, ale bardzo wa?nym szczególe wielu t?umaczom (ale tak?e na przyk?ad dziennikarzom) zdarza si? do?? cz?sto zapomina?.

Poni?ej przedstawiono najwa?niejsze ró?nice mi?dzy oboma systemami transkrypcji oraz gar?? przyk?adów, zarówno nazw w?asnych, jak i s?ów pospolitych.

J?zyk rosyjski

Transkrypcja angielska Transkrypcja polska
kh ch
ch lub tch cz
zh ?
sh sz
l l lub ?
v w
dj d?
x ks
y i, j lub y
ts c
n n lub ?
e czasem ie, je lub o
i i, j lub y


Przyk?ady:

Budienny - Budionny
Chekhov - Czechow
Djugashvili - D?ugaszwili
Dostoyevsky - Dostojewski
Dzerzhinsky - Dzier?y?ski
Gorky - Gorki
Kamenev - Kamieniew
Kerensky - Kiere?ski
Khrushchev - Chruszczow
Molotov - Mo?otow
Ordjonikidze - Ord?onikidze
Tchaikovsky - Czajkowski
Tolstoy - To?stoj
Trotsky - Trocki
Tukhachevsky - Tuchaczewski
Yeltsin - Jelcyn
Yezhov - Je?ow

"Novaya Zhizn" - "Nowaja ?iz?"
"Pravda" - "Prawda"
Bolshevik - bolszewik
Stakhanovite - stachanowiec

matryoshka - matrioszka
oprichnina - oprycznina
perestroika - pieriestrojka


J?zyk grecki

Transkrypcja angielska Transkrypcja polska
v w lub b
g, gh lub y g lub j
dh lub d d
x ks
h ch lub h
ss ss lub s
tz dz
t czasem d
ou u
y i
i i lub j


Przyk?ady:

Constantine Cavafy (Konstantinos Kavafis) - Konstandinos Kawafis
Georgios Papadopoulos - Jeorjos Papadopulos
Ioannis Metaxas - Joanis Metaksas
Nikos Kazantzakis - Nikos Kazandzakis
Odysseus Elytis - Odiseas Elitis

Hios - Chios

bouzouki - buzuki
kouros - kuros
moussaka - musaka


J?zyk hebrajski

Transkrypcja angielska Transkrypcja polska
v w
sh sz
tz c
th t
kh lub h ch
q k
c k
l czasem ?
y j lub i
ah a
ei czasem e

Podwójne spó?g?oski cz?sto s? te? oddawane w j?zyku polskim jako pojedyczne.

Przyk?ady:

Benjamin Netanyahu - Benjamin Netaniahu
Moshe Dayan - Mosze Dajan
Shimon Peres - Szymon Peres
Yitzhak Shamir - Icchak Szamir

Yom Kippur - Jom Kipur
Mossad - Mosad
bar mitzvah - bar micwa
challah - cha?a
jeshiva - jesziwa
kaddish - kadisz
kibbutz - kibuc
matzah - maca
menorah - menora
mikvah - mikwa
yarmulka - jarmu?ka


J?zyk arabski

Transkrypcja angielska Transkrypcja polska
sh sz
j d?
q k
kh ch
l czasem ?
g g lub d?
y j
ei aj
ou u
ah a
al- czasem ar-


Przyk?ady:

Bashshar ibn Burd - Baszszar ibn Burd
Harun al-Rashid - Harun ar-Raszid
Ibn Bajja - Ibn Bad?d?a
Imru al-Qays - Imru al-Kajs
Kahlil Gibran - Chalil D?ubran
Khalid ibn al-Walid - Chalid ibn al-Walid
Naguib Mahfouz - Nad?ib Mahfuz
(the) Umayyads - Umajjadzi
Saddam Hussein - Saddam Husajn
Yasser (Yassir) Arafat - Jaser Arafat

haj - had?
hejira - hid?ra
jahiliyyah (jahiliyya) - d?ahilijja
jihad - d?ihad
mullah - mu??a
sharia (shariah, shariat) - szariat
souq - suk


© by Arkadiusz Belczyk 2006


 
poradkk

T?umaczenie filmów

S?ownik budowlany