Serwis Tłumacza


Make Text BiggerMake Text SmallerReset Text Size
Drukuj E-mail

for

Spośród angielskich przyimków chyba najwięcej kłopotów w tłumaczeniu nastręcza for. Owa kłopotliwość bierze się po pierwsze z tego, że wiele sformułowań kusi tłumacza, by użyć pozornie oczywistego ekwiwalentu – dla, po drugie zaś z tego, że bardzo często słowo to pojawia się w konstrukcjach, które w języku polskim w ogóle nie mają bezpośrednich odpowiedników przyimkowych i wymagają poważniejszej ingerencji w strukturę zdania. Do pierwszej kategorii można zaliczyć np.:

shampoo for dry hair – szampon do włosów suchych [nie: „dla włosów”]
exercises for feet – ćwiczenia stóp [tak jak „ćwiczenia kręgosłupa, mięśni brzucha” itp.; nie: „dla stóp”]
program for Windows – program pod Windows [nie: „dla Windows”]
useful for rehabilitation – przydatny w rehabilitacji [nie: „dla rehabilitacji”]
local agent for Thomas Cook – miejscowy przedstawiciel (biura podróży) Thomas Cook [nie: „dla biura”]
food for healthy teeth – jedzenie zapewniające zdrowe zęby [nie: „dla zdrowych zębów”]
For children, Immodium is recommended. – Dzieciom zaleca się podawanie Immodium. [nie: „Dla dzieci”]

W zdaniach podobnych do ostatniego można także użyć frazy jeśli chodzi o, w wypadku itp. Podobnie wygląda tłumaczenie zdania:

This procedure is used only for foreigners.
Procedurę tę stosuje się tylko w odniesieniu do cudzoziemców.

Analogicznie tłumaczy się zdania, w których for wprowadza nie osobę, ale pewną pożądaną jakość czy cechę:

For reliability, you can hardly go wrong with a Seiko.
Jeśli chodzi o niezawodność, to na (zegarku) Seiko można polegać.

For simplicity, the best software is TMPGEnc DVD Author.
Jeśli chodzi o prostotę, to najlepszym programem jest TMPGEnc DVD Author.

W drugim przykładzie można by też użyć jeszcze innego wyrażenia – pod względem:

Pod względem prostoty najlepszym programem jest TMPGEnc DVD Author.

Ostatnie przykłady - jak i wcześniejszy o zdrowych zębach - pokazują, że przyimek for często wyraża ogólną ideę celowości, dążenia do osiągnięcia jakiegoś stanu bądź zdobycia jakiejś rzeczy. W takich sytuacjach po polsku posłużymy się zdaniem okolicznikowym celu:

Take a short stroll to the lookout point for a colony of penguins.
Warto podejść kawałek do punktu widokowego, aby zobaczyć kolonię pingwinów.

For better way Billy McKay [hasło wyborcze z filmu „Kandydat”]
Billy McKay - by żyło się lepiej

Let’s stop for petrol and a cold drink.
Zatrzymajmy się, żeby zatankować i napić się czegoś zimnego.

For entertainment, you can go to the casino.
Aby się rozerwać, można odwiedzić kasyno.

Ostatni przykład prowadzi nas ku zdaniom z for opisującym poszukiwanie czegoś. W tej podkategorii wygodną alternatywę w języku polskim stanowią często zwykłe zdania oznajmujące, a nawet równoważniki zdania:

See page 361 for details / more information.
Więcej szczegółów / informacji można znaleźć / podano na s. 361.
Szczegóły / Bliższe informacje – patrz s. 361.

A good place for pottery and woven fabrics is Umga House.
Ceramikę i tkaniny można kupić w Umga House.

For bicycle hire, try Downhill Adventures.
Rowery wypożycza sklep Downhill Adventures.

Call for opening times.
O godziny otwarcia (należy) pytać telefonicznie.

It is the best cinema for avant-garde films.
To najlepsze kino wyświetlające filmy awangardowe.

Za pomocą imiesłowu, jak w ostatnim zdaniu, wygodnie też tłumaczy się takie oto entuzjastyczne reklamy:

a new type of flash memory for unsurpassed compatibility, data protection and lifetime use
nowy rodzaj pamięci flash zapewniający / gwarantujący niezrównaną kompatybilność, bezpieczeństwo danych i żywotność karty [por. zdanie o zębach]

Niekiedy for służy do charakteryzowania jakiegoś miejsca pod względem tego, co można (lub czego nie można) w nim robić:

The other town is a good base for a wide range of adventure activities.
W tej drugiej miejscowości można uprawiać rozmaite formy aktywnego wypoczynku.

It is a popular spot for swimming and snorkelling.
Jest to popularne miejsce do pływania i nurkowania.

Mario’s is a prime spot for sunset drinks.
Mario’s to świetne miejsce na drinka o zachodzie słońca.

The beach is unsafe for swimming.
Kąpiel na (tej) plaży jest niebezpieczna.

Przyimek for może ponadto określać kierunek poruszania się albo usytuowanie jakiegoś obiektu w przestrzeni z implikowaną możliwością dotarcia do niego. Po polsku w takich sytuacjach zazwyczaj użyjemy jakiegoś przyimka, ewentualnie dłuższej frazy precyzującej konieczność przesiadki:

The train for Edinburgh leaves at ten o’clock.
Pociąg do Edynburga odjeżdża o dziesiątej.

Turn left at the turn-off for Birmingham.
Zjedź w lewo na Birmingham.

Did you see any signs for Belfast?
Widziałeś jakieś drogowskazy na Belfast?

The exit for the memorial is just after Belleville.
Do / W kierunku pomnika zjeżdża się zaraz za Belleville.

The hotel is handy / convenient for all the major museums.
Hotel znajduje się w pobliżu wszystkich ważniejszych muzeów.

Line A stops both at Heysel (for the Atomium) and Parc (for the Royal Park).
Metro linii A zatrzymuje się na stacji Heysel (skąd łatwo podejść do Atomium), jak i Parc (koło Parku Królewskiego).

This cruise begins and ends in Copenhagen, with stops at Nynashamn (for Stockholm) ... and Gdynia (for Gdansk).
Rejs zaczyna się i kończy w Kopenhadze, a po drodze statek zawija do Nynashamn (skąd można dojechać do Sztokholmu) [...] i Gdyni (w pobliżu Gdańska).

A oto jeszcze kilka innych ciekawych zastosowań for:

trees planted for historical events
drzewa zasadzone dla upamiętnienia historycznych wydarzeń

good facilities for the price
niezłe zaplecze jak na tę cenę

Committee for Refugees
Komisja do spraw Uchodźców

Fund for Sport, Culture and Recreation
Fundacja na rzecz Sportu, Kultury i Rekreacji

The French for cat is 'le chat'.
Po francusku „kot” to 'le chat'.

 

© by Arkadiusz Belczyk 2008

 
poradkk

Tłumaczenie filmów

Słownik budowlany