Serwis Tłumacza


Make Text BiggerMake Text SmallerReset Text Size
Drukuj E-mail

To i owo o gastronomii

Angielskie i polskie nazwy lokali gastronomicznych, cho? cz?sto bardzo podobne, nie zawsze si? pokrywaj? znaczeniowo i mog? stanowi? pu?apk? na t?umacza. Dotyczy to zw?aszcza terminów bar i restaurant. Ten pierwszy w j?zyku angielskim zasadniczo oznacza miejsce, w którym serwuje si? alkohol – je?li np. kto? pisze o „top five bars” w okre?lonym mie?cie czy kraju, ma na my?li w?a?nie takie eleganckie knajpki z wyszynkiem. Polskim odpowiednikiem by?by tu raczej drink-bar (cho? oczywi?cie „polsko??” tego pseudozapo?yczenia jest mocno dyskusyjna). Z kolei restaurant oznacza ka?dy lokal, w którym podawane jest jedzenie – do spo?ycia na miejscu lub na wynos, zamawiane u kelnera b?d? przy ladzie. Dlatego terminem tym okre?la si? równie? np. lokale sieci McDonald’s (McDonald’s restaurants), które z polskiego punktu widzenia s? typowymi barami (szybkiej obs?ugi), s?owa restauracja tradycyjnie bowiem u?ywamy w nieco w??szym rozumieniu – kojarzy nam si? ona z pewn? wytworno?ci?, klimatem, stolikami przykrytymi obrusem, obs?ug? kelnersk?, niespiesznym celebrowaniem posi?ku.

Angielskie bar mo?e si? odnosi? do punktu gastronomicznego, do którego przychodzi si?, ?eby co? zje?? (a nie na drinka), ale wówczas s?owo to z regu?y jest poprzedzone jakim? dodatkowym okre?leniem: snack bar, fish bar, seafood bar, sushi bar itp. W j?zyku polskim u?yjemy w tym wypadku dos?ownych t?umacze?: bar przek?skowy, bar rybny, bar z owocami morza, bar sushi.

K?opotliwy mo?e te? by? termin cafe, niekiedy pisany z francuska: café. Czasem odpowiada mu polska kawiarnia (lokal, w którym podaje si? kaw?, herbat?, ciastka itp.), ale cz??ciej jest ro raczej niewielka restauracja („usually small and unpretentious”, jak wyja?nia s?ownik Webstera), w potocznej polszczy?nie nazywana knajpk?. Co ciekawe, w angielszczy?nie ameryka?skiej s?owem tym okre?la si? równie? klub nocny b?d? kabaret, a w RPA – sklepik w rodzaju naszych Saloników Prasowych, w którym prócz prasy mo?na kupi? s?odycze, papierosy i inne tego typu drobiazgi. Klasyczn? kawiarni? zwie si? po angielsku coffee house (coffeehouse) lub – w wersji samoobs?ugowej – coffee bar. Je?eli kawiarnia prowadzi dodatkowo wyszynk alkoholu, nazwiemy j? cafe bar.

Istnieje te? co? takiego jak coffee shop – rodzaj do?? eleganckiego baru, w którym dost?pne s? lekkie posi?ki, przek?ski i napoje (w tym oczywi?cie kawa), spotykanego zw?aszcza w centrach handlowych czy hotelach; najlepszym polskim odpowiednikiem wydaje si? bistro. Warto tak?e wspomnie?, ?e w Holandii terminem coffeeshop (pisownia ??czna) okre?la si? specjalne lokale, w których mo?na legalnie kupowa? i pali? marihuan?.

Z kaw? kojarzy si? równie? cafeteria, ale w rzeczywisto?ci jest to rodzaj jad?odajni, zwykle samoobs?ugowej, której charakterystycznym elementem s? lady z gotowymi potrawami do samodzielnego nak?adania na tac?. W j?zyku polskim u?ywamy tu spolszczenia kafeteria, a je?li lokal ów znajduje si? np. na terenie zak?adu pracy czy szko?y, to tak?e terminu sto?ówka, kantyna b?d?, wspomnianego ju?, jad?odajnia.

Podobna do kawiarni jest herbaciarnia. Po angielsku tego typu lokal zwie si? tea room lub tea shop, rzadziej tea house (wszystkie trzy terminy coraz cz??ciej wyst?puj? w pisowni ??cznej), przy czym z regu?y mo?na te? w nim zje?? lekki posi?ek (inaczej ni? w typowych polskich herbaciarniach). W RPA tea room ma podobne znaczenie jak cafe – jest to nie lokal gastronomiczny, ale rodzaj sklepiku spo?ywczego.

Przyjrzyjmy si? teraz bufetowi. Poj?cie to ma trzy podstawowe znaczenia: niedu?ego samoobs?ugowego lokalu gastronomicznego z raczej skromnym menu (po polsku nazywanego te? barem), lady w restauracji czy kawiarni oraz sposobu serwowania posi?ku (na stole z przygotowanymi przek?skami i napojami, z którego ka?dy go?? sam si? cz?stuje). W j?zyku angielskim w ka?dym z tych przypadków zasadniczo mo?na si? pos?u?y? niemal identycznie pisanym s?owem buffet, aczkolwiek w pewnych sytuacjach lepsze b?d? inne terminy. W USA w pierwszym znaczeniu powiemy raczej snack bar (bufet dworcowy to railway/bus station snack bar). Bufet w poci?gu mo?na te? nazwa? buffet car (w angielszczy?nie ameryka?skiej – dining car). Z kolei typow? lad? (na której niekoniecznie musi by? wy?o?one jedzenie) cz??ciej nazwiemy counter.

Je?li chodzi nam o bufet zastawiony jednym konkretnym typem przek?sek, u?yjemy s?owa bar z odpowiedni? przydawk?: bufet z kanapkami – sandwich bar, bufet z ostrygami – oyster bar, bufet sa?atkowy – salad bar (ale zimny bufet to cold buffet). Je?li za? chcemy powiedzie?, ?e jaki? posi?ek jest serwowany w formie bufetu (na co po polsku istnieje te? termin szwedzki stó?/bufet), to przydawk? stanie si? sam rzeczownik buffet: buffet breakfast, buffet lunch itp. Szczególn? odmian? szwedzkiego sto?u/bufetu, na który sk?adaj? si? przede wszystkim gotowe kanapki, jest smorgasbord, aczkolwiek to zapo?yczenie z j?zyka szwedzkiego coraz cz??ciej oznacza dowolny zestaw da?, zak?sek, przek?sek i przystawek na zimno i ciep?o.

A jak przet?umaczy? pojawiaj?ce si? tu po wielokro? s?owo lokal (gastronomiczny)? W potocznej angielszczy?nie brytyjskiej istnieje co prawda pokrewne znaczeniowo local, ale ma ono bardzo ograniczone zastosowanie, oznacza bowiem pub w pobli?u czyjego? miejsca zamieszkania. Najlepiej powiedzie? po prostu restaurant albo – o ile pozwala na to kontekst – establishment lub venue, co mo?na poprzedzi? przymiotnikiem gastronomic (proponowane przez s?ownik PWN-Oxford gastronomic outlet daje w Google’u ledwo kilkana?cie trafie?, i to raczej w tekstach t?umaczonych na angielski). W mniej oficjalnym tek?cie mo?na si? pos?u?y? synonimem eatery lub eating place. Nocny lokal to oczywi?cie night club.

W potocznej polszczy?nie na lokal gastronomiczny cz?sto mówi si? knajpa, co mo?e (ale nie musi) sugerowa? pewn? obskurno??, podrz?dno??. Najdok?adniejszym angielskim odpowiednikiem jest tu joint, cho? w pewnych kontekstach lepiej b?dzie u?y? s?owa restaurant lub bar (w zale?no?ci od tego, czy serwuje si? tam przede wszystkim jedzenie, czy przede wszystkim alkohole) i doda? jaki? przymiotnik: cheap, shabby, dingy itp. Na miejsce, do którego chodzi si? pi?, istnieje jeszcze bardziej kolokwialne okre?lenie watering hole. Niekiedy mo?e si? te? przyda? popularny i do?? uniwersalny termin hangout (To moja ulubiona knajpa – It’s my favourite hangout).

A oto jeszcze kilka innych ciekawych poj?? i wyra?e? z tej dziedziny:

restauracja samoobs?ugowa – self-service restaurant, cafeteria

jada?/sto?owa? si? w restauracjach - eat out

Poszli?my co? zje?? do knajpy/restauracji. - We went out for a meal.

Lokal dla niepal?cych [napis informacyjny] - No smoking on the premises

bar szybkiej obs?ugi – fast-food restaurant/outlet

kafejka – (small/tiny/cozy) coffee bar/cafe

kafejka internetowa – Internet cafe, cybercafe

kawiarnia na wolnym powietrzu – tea garden

sma?alnia - fish-and-chips shop, chippie [potocznie], fried food stand [budka]

bar mleczny – milk bar [ale z koniecznym opisem, poniewa? jest to instytucja nieznana w krajach angloj?zycznych]

dania barowe – buffet meals, bar food

 

juice bar – pijalnia soków

wine bar - winiarnia

greasy spoon – bar, garkuchnia, jad?odajnia [tania, pod?a, serwuj?ca dania sma?one]

pub grub - dania barowe [typowe potrawy serwowane w pubach]

 

© by Arkadiusz Belczyk 2008

 
poradkk

T?umaczenie filmów

S?ownik budowlany