Serwis Tłumacza


Make Text BiggerMake Text SmallerReset Text Size
Drukuj E-mail

Orze?, reszka, heads i tails

 

Jak wyja?ni? mi pan Micha? Madali?ski (któremu serdecznie dzi?kuj?), to jednak Wielki s?ownik angielsko-polski PWN-Oxford ma zasadniczo racj? co do t?umaczenia angielskich terminów heads jako orze? i tails jako reszka - niniejszym zwracam wi?c honor jego autorom. 

Sprawa okazuje si? wszak mocno skomplikowana. Ka?da moneta ma dwie strony: „praw?”, czy te? „przedni?”, zwan? awersem, oraz „lew?”, „tyln?”, zwan? rewersem. Otó? na przekór intuicji za stron? g?ówn? i wa?niejsz? (awers), uwa?a si? t?, która zawiera sta?y element zdobniczy, jednakowy dla wszystkich nomina?ów (na z?otówkach jest to polskie god?o, na funtach – g?owa królowej) a nie t?, na której widnieje nomina? (czyli reszk?). Poniewa? nazywanie portretu El?biety II „or?em” jest w oczywisty sposób absurdalne (podobnie jak nazywanie wizerunku ptaka z rozpostartymi skrzyd?ami - „heads”, zw?aszcza gdy po drugiej stronie znajduje si? jaka? g?owa, jak na niektórych monetach PRL-owskich czy wspó?czesnych monetach kolekcjonerskich z polskimi królami lub papie?em), bezpieczniej pos?ugiwa? si? w?a?nie terminami awers i rewers (a w j?zyku angielskim obverse i reverse) – rzecz jasna poza utartym wyra?eniem orze? czy reszka.

Wydaje si? to jeszcze bardziej wskazane, gdy przyjrzymy si? monetom z innych krajów. Na przyk?ad na najnowszej ameryka?skiej jednodolarówce z jednej strony widnieje Indianka z dzieckiem, z drugiej za? lec?cy orze?. Awersem, czyli heads istotnie jest tu g?owa, ale w polskim tek?cie or?em mo?emy nazwa? tylko rysunek ptaka z napisem „One dollar”, czyli w rzeczywisto?ci reszk? (rewers). Z kolei na monetach euro awers przedstawia map? Europy (a tak?e podaje nomina?, co dodatkowo zaciemnia obraz), rewers za? - rozmaite elementy narodowe, w tym na przyk?ad g?owy monarchów b?d? s?awnych postaci. W tym wypadku trudno by?oby okre?la? terminem heads stron?, na której ?adnej g?owy na pewno nie ma. Dlatego cz?sto u?ywa si? poj?? common side i national side – tak post?pi? cho?by autor has?a w angielskiej Wikipedii.

Pojawia si? ciekawe pytanie, co dla Brytyjczyków b?dzie heads, a co tails, je?li pewnego dnia zdecyduj? si? przyj?? euro – na którym najpewniej zechc? umieszcza? wizerunek swojej królowej (albo króla). By? mo?e to w?a?nie ten dylemat jest powodem, dla którego wol? pozosta? przy funtach...

O tym, jak powszechne rozumienie tego, co jest któr? stron? monety, rozmija si? z fachow? terminologi? nunizmatyczn?, ?wiadcz? te? has?a – b??dne, jak si? okazuje - w S?owniku j?zyka polskiego. Definiuje on reszk? jako „praw? stron? monety, maj?c? zwykle napis okre?laj?cy jej warto??; awers”, a przy rewersie podaje jako przyk?ad u?ycia tego s?owa: „Moneta z god?em pa?stwowym na rewersie”. W rzeczywisto?ci reszka jest rewersem, god?o za? znajduje si? na awersie. Równie? we wspomnianym wy?ej ha?le z Wikipedii dowiadujemy si?, ?e „The coins have a common obverse, portraying a map of Europe”, podczas gdy w has?ach powi?zanych (np. o euro w wersji greckiej czy francuskiej mo?emy sobie obejrze? jako „obverse sides” zupe?nie co? innego – rewersy w?a?nie. 



© by Arkadiusz Belczyk 2008
 
poradkk

T?umaczenie filmów

S?ownik budowlany