Serwis Tłumacza


Make Text BiggerMake Text SmallerReset Text Size
Drukuj E-mail

Sarah Palin i Rebekah Brooks

Oto kilka autentycznych (cho? nieco uproszczonych) zda? z polskiej prasy:

John McCain wybra? na sw? zast?pczyni? Sarah Palin.
Tina Fey sta?a si? s?awna z parodii Sarah Palin.
Elisabeth Murdoch naciska?a ojca, by zwolni? Rebekah Brooks.
Cameron broni? swych relacji z Rebekah Brooks. 

Je?li kompletnie nie interesujemy si? wydarzeniami na ?wiecie i wspomniane tu postaci z niczym nam si? nie kojarz?, domy?limy si?, ?e w pierwszym przypadku musi chodzi? o kobiet? (bo „zast?pczyni”), ale ju? w pozosta?ych mo?emy mie? pewne w?tpliwo?ci – zw?aszcza w zdaniu ostatnim, gdzie „Rebekah Brooks” wygl?da bardziej na nazw? jakiej? firmy ni? imi? i nazwisko. Dzieje si? tak ze wzgl?du na wyra?nie wyczuwaln? obco?? form gramatycznych. Oba imiona, cho? rzadkie, istniej? w j?zyku polskim (Sara, Rebeka) i podlegaj? polskiej fleksji. Wzorzec odmiany ?e?skich imion – które, co charakterystyczne dla polszczyzny, zawsze ko?cz? si? na -a – wygl?da tak:

Barbara, Krystyna, Alicja, Sara, Rebeka itp.
Barbary, Krystyny, Alicji, Sary, Rebeki
Barbarze, Krystynie, Alicji, Sarze, Rebece
Barbar?, Krystyn?, Alicj?, Sar?, Rebek?
Barbar?, Krystyn?, Alicj?, Sar?, Rebek?
Barbarze, Krystynie, Alicji, Sarze, Rebece

Tymczasem cytowane zdania wydaj? si? ignorowa? ów mocno zakorzeniony w naszej ?wiadomo?ci schemat deklinacyjny, u?ywaj? wy??cznie form mianownikowych i st?d powstaje wra?enie, ?e co? w nich zgrzyta – albo ?e niekoniecznie chodzi w nich o kobiety. Przyczyn? jest oczywi?cie to nieszcz?sne nieme -h, którym oba imiona ko?cz? si? w pisowni angielskiej. Podobnych imion, pochodzenia hebrajskiego b?d? arabskiego, jest w j?zyku angielskim ca?e mnóstwo: Deborah, Oprah, Hannah, Delilah, Mayah, Lilah, Taliah, Zarah, Jennah, Aliyah, Shakirah, Kamilah, Afrah, Lashirah... Niektóre z nich s? nader popularne, nosz? je bowiem bardzo znane osoby: Deborah Kerr, Ophra Winfrey, Hannah Arendt. Wi?kszo?? ma te? formy oboczne, bez -h: Sara, Rebec(c)a, Deb(o)ra, Hanna, Dalila, Lila, Talia, Maya, Zara, Shakira, Camilla...

W j?zyku mówionym Polacy intuicyjnie odmieniaj? je wed?ug rodzimego wzorca (o czym ?atwo si? przekona?, cho?by s?uchaj?c dziennikarzy wypowiadaj?cych si? o polityce ameryka?skiej czy brytyjskiej). Tymczasem w j?zyku pisanym wprowadzono dziwaczn? zasad?, wedle której ko?cówka –ah nie podlega odmianie – st?d te cytowane zdania. Warto jednak zauwa?y?, ?e nadrz?dnym zaleceniem dotycz?cym odmiany obcych imion i nazwisk jest przyporz?dkowywanie ich, o ile to tylko mo?liwe, do istniej?cych wzorców polskich (przez analogi?). Ponadto w zapisie szczególnie k?opotliwych przypadków (najcz??ciej miejscownika, czasem te? narz?dnika) kierujemy si? fonetyk? – to dlatego piszemy np. o Johnie Smisie, o Jamesie Joysie, co wygl?da okropnie, ale jako tako godzi obce imi? z polsk? fleksj?.

Z tych wzgl?dów uwa?am, ?e i w odniesieniu do omawianej tu kategorii imion ?e?skich nale?a?oby si?gn?? po istniej?cy przecie? wzorzec, opieraj?c si? na fonetycznym podobie?stwie do polskich imion Sara, Rebeka, Hanna, Maja, Lila, Kamila itd., i usankcjonowa? to, co tak czy owak obserwujemy w j?zyku mówionym, co brzmi niesko?czenie naturalniej, u?atwia poprawn? interpretacj? zdania i co podpowiada zdrowy rozs?dek. Oto wi?c moja skromna propozycja - piszmy to tak, jak wszyscy mówimy:
 

John McCain wybra? na sw? zast?pczyni? Sar? Palin.
Tina Fey sta?a si? s?awna z parodii Sary Palin.
Elisabeth Murdoch naciska?a ojca, by zwolni? Rebek? Brooks.
Cameron broni? swych relacji z Rebek? Brooks.
 


© by Arkadiusz Belczyk 2011

Zob. te? ?wiczenie na odmian? imion i nazwisk obcego pochodzenia

 

 
poradkk

T?umaczenie filmów

S?ownik budowlany