Piętra

 

W USA (a także np. w Kanadzie) parter budynku (brytyjski ground floor) uważany jest za „pierwsze piętro” (first floor), w związku z czym inaczej wygląda też numeracja wyższych kondygnacji. Nasze „pierwsze piętro” to second floor, „drugie piętro” – third floor itd. Zapominanie o tym prowadzi np. do stwierdzeń, że „włamywacz dostał się do środka przez drugie piętro”, gdy tymczasem widać wyraźnie, że dom ma powyżej parteru tylko jedną kondygnację (to autentyczny przykład z pewnego serialu kryminalnego).

Ta różnica przestaje oczywiście mieć znaczenie, gdy mowa o budynkach bardzo wysokich. Dla fabuły Płonącego wieżowca nie jest istotne, czy pożar wybuchł na piętrze trzydziestym czy trzydziestym pierwszym. Na obu jest równie niebezpieczny i trudny do ugaszenia, a nawet bardzo dociekliwy widz raczej nie będzie w stanie policzyć tylu kondygnacji na ekranie. Istnieją natomiast spore szanse, że numer piętra (według systemu amerykańskiego) dostrzeże na przykład na wyświetlaczu w windzie czy w jej pobliżu i wówczas rozbieżność w stosunku do polskiego tłumaczenia wprowadzałaby tylko niepotrzebne zamieszanie.

Półżartem można dodać, że liczenie pięter dodatkowo komplikuje formalna, wynikająca z zabobonów, nieobecność trzynastego piętra w niektórych amerykańskich budynkach. Po piętrze dwunastym następuje w nich od razu czternaste (z polskiego punktu widzenia będące dopiero dwunastym). Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.

Przy tworzeniu napisów do filmu pojawia się też problem poprawnego i zwięzłego zapisu liczebników porządkowych określających numery pięter. Tradycyjnie używa się w tym celu liczb rzymskich (I, II, III…), ale w przypadku bardzo wysokich pięter byłoby to niepraktyczne, większość widzów bowiem nie poradziłaby sobie z szybkim odcyfrowaniem takich ciągów znaków jak XXVIII czy XLV. Dlatego posługujemy się tu raczej zwykłymi liczbami arabskimi z kropką sygnalizującą, że chodzi właśnie o liczebnik porządkowy, a nie główny. A zatem: „Pożar wybuchł na 30. piętrze”, „Zeszliśmy na 21. piętro” itd.

Przestrzec należy przed dodawaniem jakichkolwiek końcówek podpowiadających wymowę, czyli zapisem w rodzaju „*na 30-stym piętrze”, „*nad 2-im piętrem” itp. Jest to niestety dość częsta maniera wśród tłumaczy filmowych (przykład obok), wynikająca zapewne z dominacji na polskim rynku opracowań lektorskich (przy których na poprawność ortograficzną nie zwraca się przesadnej uwagi). Tymczasem reguły polskiej ortografii zezwalają na łączenie cyfr wyłącznie z pełnymi słowami (20-lecie, 50-metrowy, 30-krotny itp.).

I jeszcze uwaga na marginesie, skierowana bardziej do tłumaczących w przeciwną stronę. Polskiemu określeniu „piętrowy dom” odpowiada zazwyczaj two-stor(e)y building/house – ponieważ w tym potocznym użyciu chodzi właśnie o dom składający się z parteru i dokładnie jednej kondygnacji powyżej (a nie wielu, o bliżej nieokreślonej liczbie). Jeżeli kondygnacji jest więcej, wówczas precyzujemy: dom dwupiętrowy, trzypiętrowa kamienica, czteropiętrowy blok itp.

 

© by Arkadiusz Belczyk 2018